ZeminPuan: Deprem Hasar Tahmini

İstanbul emlak ilanlarında, ilanın mahallesi için İBB'nin deprem hasar tahminlerini, bina sayısını ve bina yaşlarını gösterir.

İstanbul'da ev bakarken, ilanın bulunduğu mahalle için İBB'nin deprem tahminlerini ve bina verilerini ayrı bir sitede aramanıza gerek kalmaz. Bir ilanı açtığınızda ZeminPuan ilanın mahallesini tanır ve ilan başlığının üstünde ZeminPuan logolu bir şerit gösterir. Şeritte İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin açık verisinden mahalle geneline ait sayılar yer alır: mahalledeki toplam bina sayısı ve 2020 tarihli deprem senaryosuna göre bunların kaçının ağır veya çok ağır hasar görebileceği. Örneğin: "Mahalledeki 95 binanın 16'sı (%17) ağır veya çok ağır hasar görebilir." "Bu sayılar nedir?" düğmesi mahalledeki binaların dört hasar sınıfına (çok ağır, ağır, orta, hafif) göre dağılımını, hasar sınıfı dışında kalan bina sayısını, gece senaryosu için tahmini can kaybını ve geçici barınma ihtiyacı olan hane sayısını gösterir. Aynı panelde bina yaşı da var: mahalledeki binaların kaçının 1980 öncesi, 1980-2000 arası ve 2000 sonrası yapıldığı, kaçının 1-4 kat, 5-8 kat ya da 9 kat ve üstü olduğu. Bina sayıları İBB'nin 2017 envanterine göredir; sonraki yıkım ve yeni yapıları içermez. İBB, 1980 öncesi binaları depreme dayanıklı tasarlanmamış, 1980-2000 arası binaları 1975, 2000 sonrası binaları 1998 yönetmeliğine göre tasarlanmış varsayar. Bir binanın hangi kurallara tabi olduğunu ruhsat tarihi belirler; İstanbul'da 2001'den itibaren yapı denetimi zorunludur. Aynı panelin altında zemin bilgisi de yer alır: İBB'nin Vs30 haritasına göre mahalle alanının hangi hız aralıklarında kaldığı, örneğin "Mahalle alanının %52'si 200-250 m/s, %47'si 300-350 m/s aralığında." Vs30 değeri küçüldükçe zemin yumuşar; yumuşak zemin sarsıntıyı büyütebilir. Zemin sert diye bina sağlam değildir. Harita yaklaşık 420 x 555 metrelik hücrelerden oluşur ve bina parselindeki zemini göstermez; binanın oturduğu zemini binanın zemin etüdü raporu gösterir. Değerleri ZeminPuan İBB'nin haritasından okur, zemin sınıfı yazmaz. "Sorulacaklar" düğmesi ev bakarken sorulabilecek yedi soruyu açar: yapı ruhsatı ve iskân, ruhsat tarihi ve deprem yönetmeliği, yapı denetimi, zemin etüdü raporu, riskli yapı tespiti ya da deprem performans değerlendirmesi, taşıyıcı sistemde yapılan değişiklikler ve güçlendirme. "Mahalleyi incele" butonu mahallenin ZeminPuan sayfasını açar. ZeminPuan puan, kategori ya da sıralama vermez; mahalleleri derecelendirmez. Gösterilen tek hesap, ağır veya çok ağır hasar görebilecek binaların mahalledeki toplam binaya oranıdır. Türkiye'deki yaygın emlak ilanı sitelerinden yedisinde, satılık ve kiralık ilanların detay sayfalarında çalışır. Desteklenen sitelerin güncel listesi zeminpuan.com/eklenti sayfasındadır. Eklenti yalnızca İstanbul'daki ilanlarda çalışır. İlan başka bir ildeyse hiçbir şey göstermez. Mahalle İBB verisinde bulunamazsa sayı gösterilmez. Veriler nereden geliyor? İBB Açık Veri Portalı: Deprem Senaryosu Analiz Sonuçları (7,5 büyüklüğünde Marmara depremi senaryosu, 2020) ve Mahalle Bazlı Bina Sayıları (İBB 2017 bina envanteri); İBB, İstanbul İli Olası Deprem Kayıp Tahminleri İlçe Kitapçıkları (Haziran 2020). Zemin bilgisi: İBB İlçe Kitapçıkları (2020), Şekil 4-1 ve İBB Mikrobölgeleme (2009). Veriler İBB Açık Veri Lisansı ile kullanılır ve 39 ilçedeki 959 mahalleyi kapsar. ZeminPuan İBB'nin resmî bir hizmeti değildir; veriler İBB'nin onayını taşımaz. Gizlilik: Eklenti hesap istemez, kişisel veri toplamaz, analitik veya reklam kodu içermez. ZeminPuan sunucusuna yalnızca ilçe ve mahalle adı gönderilir. Aynı mahalle için tekrar istek yapmamak üzere yanıt, tarayıcı kapanana kadar tarayıcınızda saklanır. Önemli not: Bu sayılar binanın durumunu göstermez Bu sayılar İBB'nin 7,5 büyüklüğündeki Marmara depremi senaryosu için yaptığı mahalle geneli tahminlerdir; tek bir binanın durumunu göstermez. Ruhsat ve iskân binanın yasal durumunu gösterir. Binanın depreme dayanıklılığı hakkında bilgiyi riskli yapı tespiti ya da yetkin bir inşaat mühendisinin yapacağı deprem performans değerlendirmesi verir. Bir binanın depremde nasıl davranacağını öncelikle yapının kendisi belirler: projesi, yapıldığı dönemin deprem yönetmeliği, beton ve donatı kalitesi, işçilik, denetim, sonradan yapılan değişiklikler ve binanın oturduğu zemin. Karar vermeden önce ruhsatı ve iskânı kontrol etmenizi, taşıyıcı sistemde değişiklik yapılıp yapılmadığını sormanızı ve varsa riskli yapı tespiti ya da deprem performans değerlendirmesi belgesini istemenizi öneririz. Eklenti bu notu şeritteki "Önemli not" düğmesiyle de gösterir. ZeminPuan bilgilendirme amaçlıdır; mühendislik raporu, zemin etüdü veya resmî bir değerlendirme yerine geçmez. ZeminPuan, Makrops tarafından geliştirilen ücretsiz bir projedir; desteklenen emlak siteleriyle bir bağı yoktur.